Witwassen betreft het verhullen of verbergen van de illegale oorsprong van geld of eigendommen. Zelfs het bezitten van geld dat uit criminaliteit afkomstig is, kan al als witwassen worden aangemerkt.
Definitie van witwassen
Volgens artikel 420bis tot 420quater van het Wetboek van Strafrecht omvat witwassen:
- Het verbergen van de criminele herkomst van goederen of geld
- Het verwerven, bezitten of overdragen van zulke goederen
- Het gebruik van geld dat uit misdrijven is verkregen
Soorten witwassen
- Opzetwitwassen (artikel 420bis) - Je bent bewust van de criminele herkomst van het geld. Maximale straf: 6 jaar.
- Schuldwitwassen (artikel 420quater) - Je had redelijkerwijs moeten vermoeden dat het geld illegaal was. Maximale straf: 2 jaar.
- Gewoontewitwassen (artikel 420ter) - Het herhaaldelijk witwassen van geld. Maximale straf: 8 jaar.
Praktijkvoorbeelden
- Drugsgeld contant op een rekening storten
- Illegaal verkregen geld investeren in vastgoed
- Valse facturen opstellen om zwart geld legaal te maken
- Geld via internationale constructies verplaatsen
- Een onderneming inzetten als facade voor witwaspraktijken
Witwassen van eigen crimineel geld
Het is ook strafbaar om geld uit een door jezelf gepleegd misdrijf wit te wassen. Bijvoorbeeld, als je geld verdient met drugshandel en dit uitgeeft, ben je schuldig aan zowel drugshandel als witwassen.
Verplichte melding
Financiële instellingen zoals banken, makelaars en notarissen moeten verdachte transacties rapporteren aan de FIU-Nederland. Dit is een wettelijke verplichting om witwassen tegen te gaan.
Ontneming van crimineel vermogen
Bij een veroordeling voor witwassen kan het Openbaar Ministerie (OM) een ontnemingsvordering indienen om het illegaal verkregen vermogen in beslag te nemen.
Veelgestelde vragen over witwassen
Wanneer ben ik strafbaar voor witwassen?
Je bent strafbaar als je bewust geld of goederen verbergt of gebruikt waarvan je weet dat ze uit een misdrijf komen (opzetwitwassen). Ook als je had moeten vermoeden dat het om crimineel geld ging (schuldwitwassen), kun je worden vervolgd. Zelfs alleen het bezit van illegaal geld kan al strafbaar zijn. De strafmaat varieert afhankelijk van de situatie en frequentie.
Kan ik onbewust witwassen?
Ja, bij schuldwitwassen (artikel 420quater Sr) hoef je niet zeker te weten dat het geld crimineel is, maar had je dat wel moeten vermoeden. Denk aan het accepteren van een ongewoon hoge contante betaling zonder navraag. De straf kan oplopen tot 2 jaar gevangenisstraf. Banken melden verdachte transacties, wat tot onderzoek kan leiden.
Wat gebeurt er bij een verdenking van witwassen?
Bij verdenking start het OM een onderzoek. Je kunt worden aangehouden en verhoord. Een veroordeling kan leiden tot een celstraf (tot 8 jaar bij gewoontewitwassen) en inbeslagname van crimineel vermogen. Een strafblad kan ook impact hebben op werk of reizen. Het is verstandig om direct juridische hulp in te schakelen via bijvoorbeeld het Juridisch Loket Westland.
Is witwassen van eigen misdrijf strafbaar?
Ja, het witwassen van geld uit een misdrijf dat je zelf hebt gepleegd, is strafbaar. Als je bijvoorbeeld geld uit drugshandel op een rekening stort, pleeg je zowel drugshandel als witwassen. Dit kan resulteren in een zwaardere straf en inbeslagname van het geld.
Wat is de taak van banken bij witwassen?
Banken en andere instellingen moeten ongebruikelijke transacties, zoals grote contante stortingen, melden aan de FIU-Nederland. Doen ze dit niet, dan riskeren ze sancties. Voor klanten kan dit betekenen dat rekeningen worden geblokkeerd en een onderzoek wordt gestart.
Hoe voorkom ik onbedoelde betrokkenheid bij witwassen?
Wees voorzichtig met transacties die afwijken van normaal, zoals onverwachte grote contante betalingen. Vraag altijd naar de herkomst van geld en wees alert op verdachte situaties. Bij twijfel kun je advies inwinnen bij het Juridisch Loket Westland of een advocaat.