In het strafrecht vervalt de mogelijkheid tot vervolging van strafbare feiten na een bepaalde periode. De duur van deze verjaringstermijn is afhankelijk van de zwaarte van het delict. Na het verstrijken van deze termijn kan een verdachte niet meer worden vervolgd.
Wat houdt verjaring in?
Verjaring binnen het strafrecht betekent dat de bevoegdheid om iemand te vervolgen na een vastgestelde periode vervalt. Dit principe is gebaseerd op het idee dat bewijsmateriaal na verloop van tijd minder betrouwbaar wordt en de noodzaak tot straf minder urgent is.
Verjaringstermijnen in het strafrecht
De lengte van de verjaringstermijn wordt bepaald door de maximale straf die op een delict staat.
Overzicht termijnen (art. 70 Sr)
| Maximale straf | Verjaringstermijn | Voorbeelden delicten |
|---|---|---|
| Overtredingen | 3 jaar | Kleine verkeersovertredingen |
| Maximaal 3 jaar cel | 6 jaar | Eenvoudige diefstal, intimidatie |
| Tussen 3 en 10 jaar cel | 12 jaar | Ernstige mishandeling |
| 10 jaar cel of meer | 20 jaar | Doodslag |
| Levenslang of 20+ jaar | Geen verjaring | Moord, terrorisme |
Delicten zonder verjaring
Bepaalde zware misdrijven kennen geen verjaringstermijn:
- Moord (artikel 289 Sr)
- Genocide en misdaden tegen de menselijkheid
- Oorlogsmisdaden
- Terroristische daden met dodelijke afloop
- Sommige zedendelicten tegen minderjarigen
Start van de verjaringstermijn
De termijn begint doorgaans de dag na het plegen van het strafbare feit.
Specifieke situaties
| Omstandigheid | Startmoment termijn |
|---|---|
| Doorlopend delict | Na afronding van het delict |
| Delict tegen een minderjarige | Dag na de 18e verjaardag van het slachtoffer |
| Ambtsdelict | Na beëindiging van de ambtsperiode |
Stuiting van de verjaring
De verjaring kan worden onderbroken door een officiële daad van vervolging.
Voorbeelden van stuitingsacties
- Uitgifte van een dagvaarding
- Verzoek tot voorarrest
- Mededeling van voortzetting vervolging
- Bepaalde opsporingshandelingen
Een nieuwe verjaringstermijn start na een stuitingshandeling.
Schorsing van verjaring
In sommige gevallen wordt de verjaring tijdelijk stopgezet:
- Tijdens een onderbreking van de vervolging
- Bij een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie
- Als de verdachte immuniteit geniet
Maximale verjaringstermijn
Er bestaat een absolute verjaringstermijn die niet verlengd kan worden, zelfs niet door stuiting. Deze is tweemaal zo lang als de standaardtermijn.
Belang in de praktijk
- De verdediging kan verjaring aanvoeren als argument
- Rechters dienen verjaring uit eigen beweging te controleren
- Bij verjaring wordt het OM niet-ontvankelijk verklaard
Veelgestelde vragen over strafrecht in Westland
Wat houdt strafrecht in?
Strafrecht is het juridische domein dat strafbare handelingen definieert en de bijbehorende straffen vaststelt. Het beschermt de maatschappij tegen misdaad en waarborgt de rechten van verdachten via materieel en procesrecht.
Wat onderscheidt materieel van formeel strafrecht?
Materieel strafrecht legt vast welke handelingen strafbaar zijn en welke straffen daarbij horen. Formeel strafrecht regelt de procedures voor opsporing, vervolging en berechting door de overheid.
Wie voert het strafrecht uit?
De overheid handhaaft strafrecht via de politie (opsporing), het Openbaar Ministerie (vervolging) en de rechtbank (berechting). Elk orgaan heeft een specifieke rol in het proces.
Hoe beschermt strafrecht de rechten van verdachten?
Het strafrecht biedt garanties zoals het vermoeden van onschuld, recht op een advocaat, zwijgrecht en een eerlijk proces, allemaal wettelijk vastgelegd ter bescherming van verdachten.