TBS is een juridische maatregel voor personen met een psychische stoornis die een misdrijf hebben gepleegd. Het richt zich op behandeling en het beschermen van de samenleving. De duur van TBS kan lang zijn en wordt verlengd zolang er risico's blijven bestaan.
Wat houdt TBS in?
Terbeschikkingstelling (TBS) is een door de rechter opgelegde maatregel voor daders met een psychische stoornis tijdens het plegen van een misdrijf. Het is geen straf, maar een vorm van behandeling gericht op herstel en preventie.
Doelstellingen van TBS
- Behandelen van de psychische stoornis
- Verlagen van de kans op herhaling
- Veiligheid van de maatschappij waarborgen
- Terugkeer in de samenleving indien haalbaar
Voorwaarden voor het opleggen van TBS
De rechter kan TBS alleen opleggen als aan specifieke criteria wordt voldaan.
Wettelijke criteria (art. 37a Sr)
- Het misdrijf kent een straf van minimaal 4 jaar
- Of het betreft een specifiek benoemd delict
- Er was een psychische stoornis tijdens het misdrijf
- Er is risico op herhaling of gevaar voor anderen
- Een rapport van gedragsdeskundigen ondersteunt de maatregel
Typen TBS
Er bestaan twee hoofdvormen van TBS met verschillende aanpakken.
TBS met gedwongen opname
- Verblijf in een tbs-instelling (FPC)
- Intensieve therapeutische begeleiding
- Meest ingrijpende vorm van TBS
- Geen vaste einddatum
TBS onder voorwaarden
- Geen verblijf in een kliniek
- Strenge regels en verplichtingen
- Behandeling op poliklinische basis
- Maximaal 9 jaar van kracht
Hoe lang duurt TBS?
De standaardduur van TBS is 2 jaar, maar verlenging is vaak aan de orde.
Verlengingsregels
| Context | Verlenging |
|---|---|
| Geweldsdelicten | Onbeperkt mogelijk |
| Overige delicten | Maximaal 4 jaar in totaal |
| Beoordeling | Jaarlijkse controle door de rechtbank |
Behandelproces
Binnen een tbs-instelling ontvangt de betrokkene een uitgebreid behandeltraject.
Elementen van behandeling
- Psychiatrische zorg
- Therapeutische sessies
- Medicatie indien nodig
- Structuur via dagbesteding
- Training in sociale omgang
- Voorbereiding op terugkeer in de maatschappij
Verlof en afronding
Tijdens TBS kan de betrokkene in fasen meer vrijheid krijgen.
Soorten verlof
- Verlof onder begeleiding
- Zelfstandig verlof
- Verblijf buiten de kliniek (transmuraal)
- Proefperiode voor beëindiging
- Voorwaardelijk einde van de maatregel
Combinatie met gevangenisstraf
TBS wordt vaak na een gevangenisstraf uitgevoerd. Eerst wordt de straf uitgezeten, daarna start de TBS-maatregel.
Longstay-traject
Als behandeling geen effect heeft en het gevaar aanhoudt, kan een longstay-plaatsing volgen: een langdurig verblijf in een beveiligde setting zonder actief behandeldoel.
Veelgestelde vragen over TBS in Westland
Hoe lang kan TBS duren en wanneer eindigt het?
TBS begint met een periode van 2 jaar, maar kan steeds worden verlengd als er nog risico op herhaling is. Bij geweldsdelicten is er geen limiet, terwijl andere delicten een maximum van 4 jaar hebben. De rechtbank evalueert jaarlijks of verlenging nodig is. TBS eindigt alleen als het gevaar voldoende is verminderd, wat soms lange tijd kan duren.
Wat onderscheidt TBS met dwangverpleging van TBS met voorwaarden?
Bij TBS met dwangverpleging word je opgenomen in een beveiligde tbs-kliniek (FPC) voor intensieve zorg zonder vaste einddatum. TBS met voorwaarden betekent dat je buiten een kliniek leeft, maar wel strikte regels volgt en poliklinisch wordt behandeld, met een maximum van 9 jaar. Dwangverpleging is voor gevallen met hoog risico, terwijl voorwaarden gelden bij beheersbaar gevaar.
Is vrijlating mogelijk na TBS?
Ja, maar dit vereist een langdurig traject. Alleen als de behandeling succesvol is en het risico op herhaling minimaal is, kan vrijlating plaatsvinden, vaak via stapsgewijze verlofvormen.
Relevante instanties in Westland:
Rechtbank: Rechtbank Den Haag (ressort)
Juridisch Loket: Juridisch Loket Westland