De mededelingsplicht is een van de meest onderschatte aspecten bij het afsluiten van een verzekering. Wettelijk geregeld in artikel 7:928 BW, verplicht zij u om bij het sluiten van een verzekeringsovereenkomst alle feiten en omstandigheden mee te delen die de verzekeraar redelijkerwijs nodig heeft om het risico te beoordelen.
Wat valt onder de mededelingsplicht?
Concreet: alle feiten die — als de verzekeraar ze had gekend — van invloed zouden zijn geweest op:
- De beslissing om de verzekering al dan niet aan te gaan
- De voorwaarden waaronder hij de verzekering wilde aangaan (uitsluitingen, eigen risico)
- De hoogte van de premie
Dit kan variëren van duidelijke gezondheidsinformatie bij een levensverzekering, tot eerdere schade-uitkeringen bij een autoverzekering, tot bouwkundige bijzonderheden van uw woning bij een opstalverzekering.
Wat als u iets verzwijgt?
Komt de verzekeraar er pas tijdens de schade-afhandeling achter dat u relevante informatie heeft verzwegen, dan kent het wettelijk regime drie scenario's (artikel 7:929-930 BW):
1. Verzwijging zou hogere premie hebben opgeleverd
Uitkering wordt evenredig verminderd. Voorbeeld: u verzwijgt dat u een 18-jarige zoon ook in uw auto laat rijden; bij schade krijgt u nog 60% uitgekeerd in plaats van 100%.
2. Verzwijging zou geleid hebben tot afwijzing
De verzekeraar mag de uitkering volledig weigeren, mits hij dat binnen twee maanden na ontdekking schriftelijk meldt. Voorbeeld: bij een levensverzekering verzwijgt u een ernstige medische aandoening die levensverwacht beïnvloedt.
3. Opzettelijke misleiding
Bij opzet vervalt het hele recht op uitkering, ook bij latere of andere schadegevallen. De verzekeraar mag de polis bovendien beëindigen.
Verzwaarde mededelingsplicht — wat is dat?
Bij sommige verzekeringen (levens-, arbeidsongeschiktheids-, ziektekosten-) geldt een verzwaarde mededelingsplicht. U moet ook spontaan informatie geven die u redelijkerwijs relevant acht — zelfs als de verzekeraar er niet expliciet om vraagt. Dit geldt vooral voor medische geschiedenis, eerdere claims of strafrechtelijke veroordelingen.
Praktische voorbeelden uit jurisprudentie
- Auto: verzwijgen dat het voertuig wel eens door anderen wordt gebruikt — uitkering bij schade vermindert
- Woning: niet melden dat de zolder wordt verhuurd via Airbnb — bij brandschade volledig afgewezen
- Leven: verzwijgen van een chronische ziekte vier jaar voor afsluiting — uitkering geweigerd na overlijden
- Arbeidsongeschiktheid: verzwijgen van burnout-traject in de jaren ervoor — afwijzing bij claim
Hoe beschermt u zich?
Drie eenvoudige regels:
- Beantwoord vragen volledig — bij twijfel: liever te veel dan te weinig informatie
- Bewaar het aanvraagformulier en eventuele e-mailcorrespondentie als bewijs van wat u heeft opgegeven
- Bij wijzigingen tijdens looptijd: meld grote wijzigingen actief (verbouwing, nieuwe bestuurder, beroepswisseling)
Bij geschil over verzwijging
Heeft een verzekeraar uw uitkering afgewezen wegens vermeende verzwijging? De bewijslast ligt bij de verzekeraar. Hij moet aantonen:
- Dat u het feit kende bij het aangaan van de verzekering
- Dat het feit voor zijn beoordeling van belang was
- Dat hij anders zou hebben besloten of geprijsd
Slaagt hij daarin niet, dan moet hij volledig uitkeren. Bij twijfel: leg uw zaak voor aan het Kifid (Klachteninstituut Financiële Dienstverlening) of een verzekeringsrechtadvocaat.